пятница, 25 августа 2017 г.

МЕДДОНА КОЗИН



Неважӧн менам ёртъяс ветлӧмаӧсь Сыктывкарын  «Ворошиловский стрелок»  ворсӧм вылӧ. Эз пӧ ёна кажитчы. Налӧн командалы веськалӧма татшӧм юалӧм: «Какой народ считается самым гостеприимным?» Ог тӧд, кыдзи вочавидзисны коми нывъяс, но найӧс ёна шензьӧдӧма да дойдыштӧма весиг быттьӧ, мый колӧма вочавидзны: «Кавказын олысь войтыръяс»…
Ме быдса во нин ола Кавказын. И збыль! Татчӧс йӧзыс восьса сьӧлӧмаӧсь! Но, ме чайта, мый коми войтыр ньӧти оз кольччы «гостеприимство» серти кавказсаысь!
Ми неважӧн воим гортысь, Комиысь…
Ӧні на нюмъяла нимкодьӧйла. Комиясыд оз сӧмын пуктыны пызан вылӧ став медчӧскыдсӧ, медбурсӧ… эмсӧ и абусӧ, мед гӧститӧдны тэнӧ, но и гортад на ыстасны медгоса кусӧксӧ. То чери ваясны чӧсмӧдлыштны ылысь воӧмаясӧс, то йӧв бутуль козьналасны, то вежа ёльысь вайӧм ва, то дзоридзьяс…
Локтім Сёльыбӧ войнас. Сёрӧнджык артмис чеччӧмным. Петі мамӧлӧн жырйӧ, а сэні! Пызан вылын ыджыдсьыс-ыджыд букет маръямоль! Эн скӧрмӧй, абу сійӧ маръямольыс, коді тай Гӧрд небӧгын да «коми дзоридз». Тайӧ клумбаын быдмысь алӧйгӧрд ыджыд шаръяс. Ме неважӧнсянь ёна радейта тайӧ дзоридзьяссӧ (некымын во сайын сӧмын найӧс аслым восьті)… Кор шаръясыс зумыдӧсь, найӧ быттьӧ кутшӧмкӧ мойдса яблӧгъяс, кодъясӧс окота весиг курччыштны.)) Но пӧттӧдз нимкодясьны тайӧ дзоридзьяснас меным мойвиис сӧмын тавося ода кора (май) тӧлысьын выль гортын, лунвылын.) Комиын, кытчӧ гожӧмыс зэв дышиника локтіс, мича пионъяс мыччӧдісны юръяснысӧ сӧмын сора (юль) шӧрын! 
Кытысь татшӧм козиныс? Сійӧс водз асывнас миян ӧдзӧс улӧ пуктӧма мамӧлӧн вӧвлӧм уджъёртыс. Водзынджык сійӧ шуӧма, ме пӧ сэтшӧма кӧсъя Женяястӧ чолӧмавны семья чужӧмӧн… Сёрнитны пӧ мичаа ог куж… Меддонаыс – тайӧ менам дзоридзьяс! Вот и вӧчӧма миян сюрприз… И пышйӧма рам мортыд! )) А дзоридзыс ӧд вӧлі уна… Мамӧ шуӧ: «Ставсӧ кӧ нин козьналіс тіянлы-а…» 
Кыдзи и кужӧмаӧсь быдмыны ыркыд поводдяас. Кӧнкӧ, кӧзяйкаыслӧн муслуннас и пӧткӧдчисны. И сьӧлӧмлы найӧ лоисны ёна-ёна донаӧн... Лунвылын ме налы ёна жӧ радла, но тані пионъясыс быд клумбаын дзордзалісны, эз ӧтчыдысь нимкодьӧдны менӧ и миян туис-вазаысь… А войвылын… Войвылын тайӧ медвиччысьтӧм да меддона козиныс…
P.S.: Аттьӧ ставлы, коді вӧчис миянлысь дженьыдик шойччӧмнымӧс шоныдӧн да нюмаӧн.))

вторник, 2 мая 2017 г.

ОСЕТИЯСА КОМИ, КБР-са ЗЫРЯНОВЪЯС ДА МУКӦДЪЯС




Чужан мусянь ылын олӧм йывсьым тӧдмалӧм бӧрын ӧти морт менсьым шензьӧмӧн юаліс: «Мунін? А кыдзи нӧ коми кыв?»
Кыдзи коми кыв? А ме сійӧс аскӧд босьті, сійӧ пыр мекӧд и меын. Ӧд кыв – тайӧ абу пызан-улӧс либӧ керка, кодӧс он вермы нуны аскӧдыд, абу морт, кодӧс он вермы невӧлитны вуджны выльлаӧ, тайӧ абу радейтана ин, кодӧс оз позь нетшыштны мусьыс… Кыв олӧ миянын, ми сійӧс новлӧдлам аскӧд!
Ог нин сёрнит Кавказын олігӧн коми блогйысьяслӧн конкурсӧ пырӧдчӧм йылысь (гынсапӧгъяс важӧн ме дорын, ыджыд аттьӧ!), кыв сӧвмӧдан лабораторияын зільӧм йылысь…
Муыс бергалӧ… Миян гӧгӧр уна йӧз. И весиг чужан мусянь ёна ылын артмывлӧ сёрнитны мам кывйӧн. Оз сӧмын телепон пыр рӧдвужкӧд да ёртъяскӧд, оз сӧмын коми кыв велӧдысь гортсаяскӧд, но и дзик тӧдтӧм йӧзкӧд…


… 2016-ӧд волӧн бӧръя лунъяс… Владикавказ-Москва поезд.
Ме ёнасьыс-ёна радейта туй. Торйӧн нин мунны поездӧн. Но вагонӧ пуксьытӧдз пыр неуна майшася, а кутшӧм эськӧ лоӧны менам суседъяс…
Кысси ыджыд нопнам колана вагонӧдз, воӧдчи медбӧръя купеӧдз, уси улыс джадж вылӧ да пырысь-пыр триньӧбті мамуклы. Мися, ме поездын, ставыс бур. Сійӧ юаліс, а кутшӧм пӧ суседъясыд. Ме вочавидзи, мый тані дядь да том ань. (Сёрнитігкості ме пытшкӧснам кылі, мый ставӧн ме вылӧ ёна видзӧдӧны. Ме чайті, тайӧ сы вӧсна мый кылісны тӧдтӧм сёрни. А вӧлӧмкӧ!)
Сӧмын ме удиті вочавидзны суседъяс йывсьым, дядьыд шнич комиӧн юалӧ: «Тэ нӧ кытысь лоан?!» Вот ме и шензи… Мися, Удораса!!! А мамӧлы рад гӧлӧсӧн содті: «Коми суседъяс менам!»
И меным, и Визинса Вась дядьлы вӧлі зэв нимкодь сёрнитны чужан мусянь ылын комиӧн. Вӧлӧмкӧ, сійӧ некымын во нин уджалӧ Бесланын, унатор пӧ киӧн вӧча. Со ӧд, зарни киа комиясыд! Шензи, дерт, мися татысь йӧзыс миянӧ мунӧны нажӧвитчыны, а ті мӧдарӧ. Сідз пӧ артмис… Муна пӧ Выль во кежлӧ гортӧ, гӧснеч пыдди нуа осетинъяслысь сыр. Шуис на, мый коми морткӧд Кавказын сійӧ абу на паныдасьлӧма. Юалі, кӧні шаньджыкӧсь йӧзыс. Вочавидзис, мый гортын.)))


... Некыдз эг куж чайтны, мый миян Танюккӧд коми открыткаясным кодлыкӧ вермасны ковмыны Прохладный карын, кӧні ӧні ме ола. А вермас на и тадзи лоны… А ковмисны найӧ менам выль уджвывса веськӧдлысьлы (ӧні ме зіля челядь творчество шӧринын). Сылы пыр лои зэв нимкодь, кор сійӧ тӧдмаліс, мый ме Комиысь. Менам пӧ эм сэтысь зэв бур нывъёрт (а ӧні шуӧ: «Ме нин казялі, Комиысь кӧ, сідзкӧ бур!») Ӧні тайӧ нывъёртыс олӧ Краснодарын, кӧні гӧститіс менам веськӧдлысь тайӧ шойччан лунъяссӧ. Талун асывнас сійӧ ошйысис, мый «Муслун-меддонатор» гижӧда открытка «произвела фурор». ))) Меным, дерт, вӧлі нимкодь!


Нӧшта тані эмӧсь Зыряновъяс, Перминовъяс, Терентьевъяс… Но тайӧ нырвизьсӧ ме эг на туяв...